📖 AVI-niveau van je kind loopt achter: wat nu?

Je kind komt thuis met een AVI-niveau dat lager is dan het zou moeten zijn, en daar schrik je van. Dat is begrijpelijk, en meestal onnodig. Hieronder lees je wat zo'n niveau precies zegt, wanneer het wel een signaal is, en wat thuis het meeste oplevert.

Wat AVI eigenlijk meet

AVI is een manier om leesteksten in te delen naar moeilijkheid. De niveaus lopen mee met het leerjaar: M staat voor midden (rond januari), E voor eind (rond juni). Zo kom je van Start en M3 in groep 3 via M4 en E4 in groep 4 uiteindelijk bij Plus in groep 8.

Bij de toets leest je kind een tekst hardop, en de leerkracht kijkt naar twee dingen tegelijk: het tempo en het aantal fouten. Je haalt een niveau pas als beide goed genoeg zijn. Een kind dat snel leest maar veel fouten maakt, haalt het niveau dus net zo goed niet als een kind dat foutloos maar traag leest.

Belangrijk om te weten: AVI zegt alleen iets over technisch lezen, dus over het oplezen zelf. Het zegt niets over of je kind snapt wat het leest, en ook niets over hoe leuk het lezen vindt.

Eerst dit: hoe erg is achterlopen?

Leren lezen gaat bij kinderen in een heel verschillend tempo, en dat verschil is in groep 3 en 4 op zijn grootst. Een kind dat in januari van groep 4 nog op E3 zit in plaats van M4, loopt een half jaar achter op het richtpunt. Dat klinkt ernstig, maar een flink deel van die kinderen haalt dat in de loop van groep 4 en 5 gewoon in.

Kijk daarom niet naar het ene niveau, maar naar de lijn. Ging je kind de afgelopen metingen wel vooruit, ook al is het langzaam? Dan groeit het, alleen in een ander tempo. Staat de lijn al drie metingen stil, dan is dat het echte signaal. Vraag bij het oudergesprek ook naar de score op de DMT, de toets waarbij je kind losse woorden leest; samen met AVI geeft dat een scherper beeld.

Wat thuis het meeste helpt

Er is één ding dat boven alles uitsteekt, en dat is leeskilometers maken. Meer lezen, elke dag een beetje. Tien tot vijftien minuten per dag doet meer dan een uur op zondag. Verder:

• Lees om de beurt. Jij een bladzijde, je kind een bladzijde. Zo blijft het tempo erin en raakt je kind niet uitgeput.
• Laat je kind boeken kiezen die makkelijk zijn. Ook stripboeken, moppenboeken en informatieboekjes over voetbal of paarden tellen volop mee. Vlot lezen ontstaat door veel makkelijke tekst, niet door worstelen met moeilijke.
• Herhaal dezelfde tekst. Een kort stukje drie keer lezen voelt saai maar werkt uitstekend: bij de derde keer hoort je kind zichzelf vloeiend lezen, en dat geeft zelfvertrouwen.
• Verbeter niet elke fout. Alleen fouten die de betekenis veranderen. Constant onderbroken worden haalt het plezier en het tempo eruit.
• Blijf voorlezen. Ook als je kind al kan lezen. Voorlezen uit boeken die nog te moeilijk zijn om zelf te lezen houdt de woordenschat en de leeslust op peil.

Wat niet helpt: je kind elke dag hardop laten voorlezen terwijl het er tegenop ziet. Een kind dat lezen gaat associëren met falen, gaat lezen vermijden, en dan loopt de achterstand juist op. Liever vijf ontspannen minuten dan twintig gespannen minuten.

Wanneer je verder kijkt

Bespreek het met de leerkracht als het lezen in groep 4 nog echt moeizaam gaat, als de lijn al langer stilstaat, als je kind letters blijft omdraaien of raden in plaats van lezen, of als het lezen gaat vermijden en er verdrietig van wordt. De school kan extra begeleiding inzetten en beoordeelt of onderzoek naar dyslexie zinvol is. Dat traject loopt via school, dus dat gesprek is altijd de eerste stap.

Vraag daarbij concreet: waar loopt het vast, wat doen jullie op school, en wat kunnen wij thuis het beste doen? Die drie vragen leveren meer op dan welk oefenboek ook.

Oefenen zonder dat het moeten wordt

Hoe de leeslijn in elkaar zit en wat de AVI-richtpunten per groep zijn, staat uitgebreid op onze pagina over lezen oefenen. Gaat het om een kind in groep 3, kijk dan bij leren lezen in groep 3. Oefenen met begrijpen kan bij begrijpend lezen, dat automatisch meegroeit met het niveau van je kind.

En verder vooral: elke dag even samen lezen, en zonder haast.