🔎 Leesstrategieën bij begrijpend lezen: zo leert je kind een tekst echt snappen

Je kind leest een tekst vlot op, maar weet daarna niet waar het over ging. Dat komt vaak voor, en het zegt niets over hoe slim je kind is. Technisch lezen en begrijpend lezen zijn twee verschillende vaardigheden. Voor het tweede gebruiken scholen leesstrategieën: vaste denkstappen die een goede lezer vanzelf zet, en die je kunt aanleren.

Wat leesstrategieën zijn

Een goede lezer leest niet alleen woorden, maar denkt de hele tijd mee. Wat gaat er gebeuren? Wat bedoelt de schrijver? Klopt dit met wat ik al weet? Leesstrategieën maken die denkstappen zichtbaar, zodat kinderen ze bewust kunnen oefenen tot ze vanzelf gaan.

Welke strategieën een school precies gebruikt, hangt af van de methode. De meeste komen terug op deze vier:

• Voorspellen: voor het lezen naar de titel, plaatjes en tussenkopjes kijken. Waar zal het over gaan? Wat weet ik er al van?
• Vragen stellen: tijdens het lezen vragen bedenken. Waarom doet die persoon dat? Wat gebeurt er nu?
• Ophelderen: merken dat je iets niet snapt en er iets aan doen. Een zin opnieuw lezen, een moeilijk woord opzoeken of uit de rest van de zin afleiden.
• Samenvatten: na een stukje in een paar zinnen vertellen wat de belangrijkste informatie was.

Signaalwoorden en tekstsoorten

Vanaf groep 5 of 6 komen daar nog twee hulpmiddelen bij. Het eerste zijn signaalwoorden: woorden als "want", "daarom", "maar" en "bijvoorbeeld" laten zien hoe zinnen met elkaar samenhangen. Wie weet dat "daarom" een gevolg aankondigt, begrijpt de redenering beter.

Het tweede is de tekstsoort. Een verhaal lees je anders dan een recept, en een krantenbericht anders dan een reclame. Een kind dat eerst bepaalt wat voor tekst het voor zich heeft, weet ook waar het op moet letten.

Zo oefen je het thuis

Het mooie van leesstrategieën is dat je er geen werkblad voor nodig hebt. Je kunt ze gebruiken bij elk boek, elke strip en elk nieuwsbericht:

• Stop halverwege. Vraag: "Wat denk je dat er nu gaat gebeuren?" Er is geen fout antwoord, het gaat om het nadenken.
• Laat navertellen. Na een hoofdstuk: "Vertel eens in drie zinnen wat er gebeurde." Dat is samenvatten in de praktijk.
• Doe het zelf hardop voor. "Hm, dit snap ik niet, ik lees het nog een keer." Kinderen leren veel van zien hoe een volwassene met een lastige zin omgaat.
• Praat over moeilijke woorden. Een grote woordenschat is een van de sterkste voorspellers van goed begrijpend lezen.

Op de pagina lezen oefenen vind je meer ideeën, en bij de gratis werkbladen staan leesteksten met vragen om te printen.

Begrijpend lezen met BreinKid

Bij begrijpend lezen oefent je kind met korte teksten en vragen. Met Slim lezen past de moeilijkheid van de teksten zich aan: gaat het goed, dan worden ze langer en lastiger, lukt het nog niet, dan krijgt je kind eerst meer oefening op een eenvoudiger niveau.

Lees vooral samen en praat over wat je leest: dat is de beste training voor begrijpend lezen die er is.